Stevia, de helende zoetstof

Sugarchallenge Stevia, de helende zoetstofHet lijkt alsof de voedingsindustrie door heeft dat de zoetstof stevia weleens het nieuwe goud zou kunnen zijn. En dus wordt er driftig geadverteerd met kreten als: ‘Natuurlijk gezoet met stevia’ of ‘100% natuurlijk en gezond, met stevia’. Maar is dat ook zo? Maakt het feit dat er stevia wordt gebruikt als zoetstof een product per definitie gezond? Het antwoord is nee…

Omdat stevia steeds populairder lijkt te worden als zoetstof is het oppassen geblazen. Fabrikanten pikken uiteraard graag hun graantje mee van deze nieuwste ‘gezond zoet rage’ die ervoor zorgt dat de consument zijn zoetbehoefte kan vervullen. Daarom wordt er naar hartenlust gemengd en gemixt met allerlei vulstoffen om zo een betaalbaar product te kunnen leveren waarbij op het etiket stevia vermeld mag worden.

Wat is stevia eigenlijk?

Stevia is een plantje dat oorspronkelijk afkomstig is uit Paraguay  en daar door de Guaranay-indianen al eeuwenlang  wordt gebruikt in kruidenmengsels en in hun voeding. Stevia is in de westerse wereld voornamelijk bekend als zoetstof vanwege de enorm zoete smaak van het steviablad dat ongeveer 30-40 keer zoeter is als suiker.

Steviabladeren bevatten naast zoetstoffen, waarvan stevioside de meest bekende is, ook tal van mineralen, eiwitten, vitamines en andere gezonde bestanddelen. Naast de functie van zoetstof, is het dan ook een zeer geneeskrachtige kruidenplant.

De zoetstof in stevia (de steviolglycosiden) wordt in het lichaam niet opgenomen en komt direct in de dikke darm. Daarom heeft het nagenoeg geen effect op de bloedsuikerspiegel. Wel kan het zijn dat de zoete smaak van stevia bij suikerverslaafden mentaal de drang naar meer zoetigheid triggert.

Stevia en de gezondheid

In Paraguay zijn de helende eigenschappen van de Stevia plant algemeen bekend en worden de bladeren, capsules en stevia extracten gebruikt als medicijn door de artsen. Zo helpt Stevia (het hele blad) mogelijk:

  • Om de bloedsuikerspiegel te verlagen en stabiliseren naar normale waarden doordat het de alvleesklier voedt en helpt om haar werking te verbeteren.
  • Om de trek in zoet en vet voedsel te verminderen doordat het de verbinding tussen de maag en het verzadigingscentrum in de hersenen herstelt
  • Om de bacteriegroei in de mond te onderdrukken en gaatjes te voorkomen
  • Om het ontstaan van wildgroei van schimmels in de darmen te verminderen omdat het geen voeding geeft aan de schimmels
  • Om verzuring van het lichaam tegen te gaan
  • Om het maagzuur te verminderen
  • Om wonden mooier en sneller te laten genezen. Het zou zelfs zo zijn dat door het gebruik van steviablad of extract op de wond de genezing vele malen sneller verloopt met minder kans op littekens
  • Om huidproblemen zoals eczeem en psoriasis te helen

Ook de westerse gezondheidszorg raakt steeds meer van de kwaliteiten van Stevia doordrongen en wordt daarom steeds enthousiaster. Maar daarmee wordt het natuurlijk ook oppassen geblazen omdat door de toenemende populariteit en bekendheid het risico op ‘stevia wildgroei’ toeneemt!

Er is Stevia en er is Stevia

Stevia is in verschillende vormen op de markt verkrijgbaar:

  • Verse bladeren die je bijvoorbeeld van je eigen steviaplantje oogst. (Bij de meeste tuincentra is stevia te koop als kruidenplant)
  • Gedroogde bladeren die je als blad kunt gebruiken om bijvoorbeeld thee van de maken, maar ook kunt vermalen tot poeder
  • Ruw stevia extract, gemaakt van vermalen steviablad waarvan een extract wordt getrokken
  • Commerciële stevia, door fabrikanten verdund met allerlei vulmiddelen en veelal aangevuld met zoetstoffen (dit is de variant die je beter kunt laten staan!)

Enkel  de onbewerkte, ruwe stevia varianten  en stevia extract hebben naast een enorme zoetkracht ook een geneeskrachtige werking. Dit geldt dus niet voor de ‘commerciële stevia’ die te kust en te keur wordt aangeboden en wordt verwerkt in allerhande voedingsproducten. Kijk hier dan ook goed mee uit! 

Commerciële stevia

Aan commerciële stevia worden over het algemeen ondersteunende stoffen toegevoegd om de enorme zoetkracht van de steviolglycosiden (die ongeveer 300 keer zoeter zijn dan suiker) wat af te zwakken en beter doseerbaar te maken. Daarnaast zorgen de toegevoegde stoffen ervoor dat de stevia beter betaalbaar (lees goedkoper) wordt voor de consument. Goedkoop is in dit geval echter duurkoop, je koopt dan eigenlijk gewoon dure suiker.

Zo worden er stoffen als fructose en maltodextrine toegevoegd die niet bepaald gezondheidsbevorderend zijn en die bovendien in het lichaam een ‘suikerreactie’ oproepen. Kies daarom bij aanschaf van stevia voor een kwalitatief goed en zuiver product met minimaal 95% steviolglycosiden. Goede stevia wordt verkocht via goede superfoods websites en in de betere natuurvoedingswinkels en kost minimaal € 10,= voor een kleine verpakking.

Zelf stevia kweken

Het veiligste (en leukste) is het natuurlijk om zelf je eigen steviaplantje te kweken. Op die manier weet je zeker dat je zuivere stevia hebt en kun je ook alle geneeskrachtige eigenschappen ten volle benutten. Stevia plantjes zijn bij de meeste tuincentra te koop als plantje of als zaadjes. De plant is niet winterhard, is gek op zon en moet veel water hebben. Des te meer zon, des te zoeter de plant zal worden. Zet de plant in een mooie ruime pot van zo’n 18 cm doorsnee en vertroetel ‘m goed zodat ie lekker zoet wordt!

Koken met stevia

Met stevia kun je ook prima koken. Tot 200 graden is het prima te verhitten en een perfecte suikervervanger. Het is alleen even zoeken naar de juiste verhoudingen omdat stevia vele malen zoeter is als suiker. Wees dus heel voorzichtig met het toevoegen van stevia in recepten. Een goed stevia product om mee te koken is GrooVia, dat ongeveer vier keer de zoetkracht heeft van suiker.

Voor een vergelijkbaar effect van 100 gram suiker kun je ongeveer de volgende hoeveelheden aanhouden:

  • 1 tl. steviolglycosiden poeder
  • 6 tl. stevia extract
  • 1 el. Gemalen stevia blad

Bron voor dit artikel is het boekje: Stevia, het zoete alternatief, geschreven door Dick en Ineke van der Snoek.

Reacties

  1. B. Nanning zegt:

    Is er een alcoholvrij bier te koop dat enkel gezoet is met Stevia?

  2. Randy zegt:

    Hallo Carola,

    op een aantal andere websites is men zeer enthousiast over de nu(okt 2015) nieuwe Karvan Cevitam Citrusmix met 0% suikers toegevoegd zonder kunstmatige zoetstoffen. Het label vermeld dat de zoetheid komt uit de van nature aanwezige suikers in fruit en verder gezoet zijn met steviolglycosiden. Verder zie ik geen vulmiddelen vermeld staan zoals in jouw artikel.
    Is het verstandig om dit product te drinken tijdens de sugarchallenge? En hoe kun je als consument hier meer over te weten komen met de wildgroei aan stevia-producten (mijn vrouw lijkt een nieuwe voorliefde voor steviadrop gevonden te hebben.

    Groet,
    Randy

    • Persoonlijk ben ik geen voorstander van aanmaaklimonades of andere drankjes die ´natuurlijk´ zouden zijn gezoet. Vaak komt de zoete smaak dan van vruchtenconcentraat en dat is eigenlijk verkapt suikerwater uit vruchten. In mijn boek over drinken leg ik uit hoe dat eigenlijk werkt en waarom dit net zo ongezond is als zoeten met suikers… Stevia is een zoetstof die geen fructose bevat en is daardoor wat minder schadelijk voor het lichaam, maar het blijft een zoetstof en zoetstoffen lokken een suikerreactie uit in het lichaam, ook de gezonde. Mijn advies: neem het af en toe, maar vervang niet het ene zoet met het andere. Uiteindelijk gaat het erom dat je afkickt van de verslaving aan zoet en daarmee breng je je lichaam beter in balans.

  3. hoe kun je stevia (van een eigen plant0 het beste drogen en bewaren?

    • De oven voor 10 min aanzetten op 200 Gr daarna uit zetten en de blaadjes die op het bakblik liggen erin schuiven na 5 min kijken of ze al droog zijn Dan met een vijzel tot poeder stampen

  4. Wij hebben op vakantie in Duitsland een flesje vloeibare Stevia gekocht voor 4 euro.(125ml)

    Er zit het volgende in:
    Feuchthaltemittel:pflanzliches Glycerol, wasser.
    SuSungsmittel:Steviolglycoside (REB A 95%)

    IS dat aan te raden voor de Sugarchallenge Carola?

    • carola zegt:

      Ja hoor, dat kan. Het is belangrijk dat het percentage steviolglycosiden minimaal 95% bedraagt en dat er geen extra zoetstoffen aan zijn toegevoegd. Persoonlijk kies ik om die reden voor groene stevia, dit is biologisch en ik weet zeker dat er niet mee gerommeld is!

  5. Carola (ja ook Carola) zegt:

    In je blog ontbreekt nog een vorm van stevia: dat is een zeer geconcentreerde vorm en het ziet eruit als een wit poeder. Ik had er van gehoord en destijds was het verkrijgbaar in de VS. Ik heb het een aantal jaren geleden in Duitsland gekocht. Officieel mocht het toen in de EU alleen gebruikt worden voor tandpasta en dergelijke.
    Bij het poeder heb ik een heel klein doseerlepeltje.
    Je gebruikt hele kleine hoeveelheden anders proef je snel een bijsmaak.

Laat wat van je horen

*